Filmische en avontuurlijke muziek spelen een hoofdrol in Hollands Hoop. Een betoverend samenspel tussen een harmonie van amateurmuzikanten en een professioneel 27-koppig orkest, waaronder twee solisten: Suzan Veneman op trompet en Sergei Bolotny op viool. In gesprek over vrijheid in Hollands Hoop.
“Als je je vrij voelt, kan je heel snel denken, nieuwe dingen proberen, improviseren en risico nemen”
In de muziektheatervoorstelling betreden Suzan en Sergei het speelveld als onderdeel van een groep Roma-muzikanten die via lange omzwervingen bij boerderij Hollands Hoop terechtkomen. Een trektocht met ontberingen, maar ook vrijheid. En dat is precies wat de muzikaal solisten tijdens de voorstelling ervaren, zegt Sergei: “Natuurlijk hebben we regels en afspraken, maar toch zijn we heel vrij.”
En daarmee ontstaat ruimte voor improvisaties, waarin de klanken van hun trompet en viool voor extase en ontroering zorgen. In een prachtig decor: “Het is geweldig om te spelen bij de bekende boerderij van Hollands Hoop, dat in zichzelf al een bijzondere sfeer en verhaal heeft,” aldus Suzan. “Het is fantastisch op poten gezet. De mensen zijn relaxed en de omgeving is fijn. Ik kom zelf ook gewoon tot rust.”
Uitdagend is het ook, om in de openlucht te spelen, in zo’n groots opgezette voorstelling. Sergei: “Ik moet veel bewegen, me verplaatsen rondom de boerderij, spullen halen en weer verder spelen. Het is niet altijd makkelijk door het maïs te gaan. En in de openlucht is de techniek en het geluid spannender dan in een concertzaal. Maar alles bij elkaar is het prachtig.”
Nieuwe ervaring
Voor beide solisten is de muziektheatervoorstelling een nieuwe ervaring. “Ik vind het erg leuk dat we tijdens de voorstelling echt in beeld komen bij het publiek, dat ik een kostuum aan moet als Roma-trompettist,” zegt Suzan. “We zijn breder bij de voorstelling betrokken dan alleen als muzikant. Dat maakt het heel wat anders dan een normaal optreden in een concertzaal.”
Ook voor Sergei is het anders dan op een gewoon podium, al profiteert hij van de periode dat hij van zijn geboorteland Oekraïne naar Oostenrijk verhuisde en veel theatermuziek speelde. “En met mijn huidige trio speel ik veel Roma-muziek. Ik ben heel blij dat ik mee mag spelen als Roma-violist in Hollands Hoop, voor mij is het een hele interessante ervaring.”
Lef tonen
“Als solist heb je toch een speciale rol,” aldus Suzan. “Er komen naast Roma-muziek zoveel mooie andere genres aan bod, zoals blues en reggae. Mijn bijdrage is natuurlijk vooral toegespitst op mijn specialiteit als jazztrompettist.”
Sergei wordt als solist uitgedaagd om lef te tonen. “In een orkest ben je meer bescheiden. Als solist in Hollands Hoop moet ik meer op de voorgrond treden, meer durven, meer spontaniteit in mijn spel leggen. Dat is erg leerzaam.”
Fusion
Suzan groeide op in Drenthe, studeerde jazztrompet in Groningen, waarna ze een master haalde in de Verenigde Staten. Haar muziek raakte in een stroomversnelling, ze vormde een eigen sextet en stond onder meer op North Sea Jazz. Naast muziek schrijven en optreden met haar groep, wil ze ruimte houden voor andere inspirerende projecten.
Zoals Hollands Hoop, waarin ze veel van haar collega-solist opsteekt. “Sergei kan totaal andere dingen dan ik,” zegt ze. “Natuurlijk vanwege zijn instrument, maar ook omdat hij al Roma-muziek maakte. Ik heb een jazz-achtergrond en een heel andere muzikale vocabulaire. Het is inspirerend om daar samen met Sergei en de andere orkestleden een mooie fusion van te maken.”
Op zijn beurt geniet Sergei van het spel van Suzan: “Ik hou echt van haar improvisaties en haar mooie zachte trompetklank.”
Improvisaties
Sergei is als violist verbonden aan het Noord Nederlands Orkest, waarvan hij tot zijn grote dankbaarheid de ruimte kreeg om alle voorstellingen van Hollands Hoop mee te spelen. Hier kan hij zijn virtuoze improvisaties kwijt.
Sergei: “Ik probeer iedere voorstelling net weer anders te spelen. Goede ideeën neem ik weer mee naar de volgende avond, maar je kan nooit alles precies herhalen. Improvisaties zijn altijd anders.”
Het verschilt met klassieke muziek, vindt hij. “Dat is wat conservatiever. Bij deze voorstelling kun je het helemaal anders doen. Soms denk ik: ‘Vanavond ga ik een beetje riskeren.’ Zolang het maar in harmonie is met de voorstelling.”
Hij ervaart heel veel vrijheid. “Ik werk in de voorstelling samen met veel andere Roma-karakters. Ik zie dat iedereen geniet van het vrij zijn tijdens het spelen.”
Oorlog
Niet voor niets komt het woord vrijheid vaak voorbij. Als geboren Oekraïner weet Sergei als geen ander dat vrijheid niet vanzelfsprekend is. Hij woont er al 27 jaar niet meer, maar groeide er op en reisde als kind langs Charkov en Marioepol, steden die tijdens de oorlog zijn gebombardeerd. Hij heeft er nog veel familie en vrienden, de situatie gaat hem aan het hart: “Ik vind het heel moeilijk, de eerste maanden was ik er depressief van. Die oorlog is geen theater, maar echt.”
Daarom waardeert hij het zo dat hij zich vrij voelt tijdens de voorstelling. “Als je je vrij voelt, kan je heel snel denken, nieuwe dingen proberen, improviseren en risico nemen.”
Suzan beaamt dat: “De momenten waarop ik in mijn eentje in mijn comfortzone kan spelen, zijn de momenten waarop ik het meeste kan improviseren. Samen met Sergei geniet ik van de vrijheid in Hollands Hoop.”
Headerfoto: Reyer Boxem